Certyfikat VDMA 24994 potwierdza, że szafa na baterie litowo-jonowe przeszła test z prawdziwymi ogniwami doprowadzonymi do zapłonu wewnątrz szafy — a klasa I/O 90 oznacza 90 minut odporności ogniowej od wewnątrz i z zewnątrz. O tym, dlaczego to dziś najwyższy punkt odniesienia, rozmawiamy z przedstawicielem firmy Lacont — producenta, z którym Topserw współpracuje od blisko 25 lat. 
Najważniejsze w 30 sekund
VDMA 24994:2024-08 to wytyczna badawcza dla szaf na baterie litowo-jonowe — testy prowadzi się z prawdziwymi ogniwami doprowadzanymi do thermal runaway wewnątrz szafy.
■ Klasa I/O 90 = 90 minut odporności ogniowej w obu kierunkach: od wewnątrz (I — inside) i z zewnątrz (O — outside).
■ EN 14470-1:2004 (szafy na ciecze łatwopalne) bada wyłącznie ogień z zewnątrz — dlatego sama nie wystarcza jako kryterium doboru szafy na baterie.
■ Lacont od ok. 30 lat produkuje wanny wychwytowe, systemy regałowe, szafy bezpieczeństwa i kontenery; najnowsza grupa to szafy na baterie litowo-jonowe.
■ Topserw współpracuje z Lacont od blisko 25 lat i posiada autoryzację producenta na serwis w Polsce, wraz z dostępem do oryginalnych części zamiennych.
Definicje kluczowych pojęć
Wanna wychwytowa
Szczelny pojemnik (najczęściej stalowy lub z tworzywa), którego zadaniem jest wychwycenie wycieku substancji niebezpiecznej z magazynowanych nad nim pojemników, zanim skazi posadzkę, grunt lub wodę.
Szafa bezpieczeństwa
Ognioodporna szafa do przechowywania materiałów niebezpiecznych (np. cieczy łatwopalnych) w pomieszczeniach pracy, ograniczająca skutki pożaru przez określony, przebadany czas.
Thermal runaway (ucieczka termiczna)
Lawinowa, niekontrolowana reakcja wewnątrz ogniwa litowo-jonowego: wzrost temperatury napędza kolejne reakcje, prowadząc do zapłonu lub eksplozji ogniwa — pożar zaczyna się od środka baterii.
VDMA 24994:2024-08
Wytyczna (Einheitsblatt) niemieckiego stowarzyszenia przemysłu maszynowego VDMA z sierpnia 2024 r., definiująca wymagania techniczne i metodę badania szaf do pasywnego i aktywnego (z ładowaniem) przechowywania baterii litowo-jonowych; klasy odporności: I/O 30, I/O 60, I/O 90.
EN 14470-1:2004
Europejska norma dla szaf bezpieczeństwa na ciecze łatwopalne; określa typy odporności ogniowej 15, 30, 60 i 90 minut, badanej przy ogniu działającym z zewnątrz szafy.
Czym zajmuje się Lacont i co produkuje?
Lacont Umwelttechnik to niemiecki producent wyposażenia do bezpiecznego magazynowania materiałów niebezpiecznych. Jak mówi w wywiadzie przedstawiciel firmy, od około 30 lat jej głównymi produktami są wanny wychwytowe i systemy regałowe z wannami wychwytowymi, a ofertę uzupełniają szafy bezpieczeństwa oraz kontenery magazynowe — stalowe, izolowane i ognioodporne.
Najnowszą grupą produktową są szafy na baterie litowo-jonowe — odpowiedź na lawinowo rosnącą liczbę akumulatorów w firmach: od elektronarzędzi, przez rowery i hulajnogi elektryczne, po wózki magazynowe.
|
Grupa produktów |
Do czego służy |
Typowe zastosowanie |
|
Wanny wychwytowe |
Wychwytywanie wycieków substancji niebezpiecznych |
Magazyny chemii, stanowiska z beczkami i IBC |
|
Systemy regałowe z wannami |
Składowanie pojemników z zabezpieczeniem przed wyciekiem |
Magazyny wysokiego składowania |
|
Szafy bezpieczeństwa |
Przechowywanie materiałów niebezpiecznych i cieczy łatwopalnych w pomieszczeniach pracy |
Laboratoria, warsztaty, produkcja |
|
Szafy na baterie litowo-jonowe |
Przechowywanie i ładowanie akumulatorów Li-Ion z ochroną przed skutkami thermal runaway |
Zakłady z flotą e-narzędzi, e-rowerów, dronów |
|
Kontenery magazynowe |
Magazynowanie substancji niebezpiecznych na zewnątrz budynków |
Place zakładowe; wersje stalowe, izolowane i ognioodporne |
Czym jest certyfikat VDMA 24994 dla szaf na baterie litowo-jonowe?
VDMA 24994 to opublikowana w sierpniu 2024 r. wytyczna badawcza (VDMA 24994:2024-08) niemieckiego stowarzyszenia przemysłu maszynowego VDMA, która określa wymagania techniczne i metodę testowania szaf do przechowywania — pasywnego i aktywnego, czyli z ładowaniem — baterii litowo-jonowych. Kluczowa różnica wobec starszych norm: szafę bada się z prawdziwymi ogniwami, celowo doprowadzanymi do thermal runaway wewnątrz szafy, a nie wyłącznie w piecu symulującym pożar zewnętrzny.
„Uważamy, że certyfikat VDMA jest najważniejszy, bo to najwyższy poziom wśród szaf na baterie.”
— przedstawiciel Lacont, wywiad dla Topserw [00:47]
Podczas testu weryfikuje się m.in., czy drzwi pozostają zamknięte, czy temperatura na zewnętrznych ścianach nie przekracza bezpiecznych wartości oraz czy dym jest kontrolowanie odprowadzany. To badanie w pełnej skali, z realnym pożarem baterii — dlatego producenci traktują je dziś jako punkt odniesienia dla całej kategorii.
Szczegółowe wymagania konstrukcyjne i przebieg badania certyfikacyjnego opisujemy w osobnym artykule: [LINK — artykuł 3: certyfikacja szaf na baterie litowo-jonowe krok po kroku].
Co oznacza klasa I/O 90 i „90 minut” ochrony?
Klasa I/O 90 oznacza, że szafa zachowuje odporność ogniową przez 90 minut w obu kierunkach: przy pożarze od wewnątrz (I — inside, np. thermal runaway ogniwa) oraz przy pożarze z zewnątrz (O — outside). Wytyczna VDMA 24994 przewiduje trzy klasy: I/O 30, I/O 60 i I/O 90 — im wyższa liczba, tym dłuższy przebadany czas ochrony.
„Odporność na thermal runaway zbadano wewnątrz szafy, a 90 oznacza 90 minut. Te 90 minut jest szczególnie ważne w przypadku szaf.”
— przedstawiciel Lacont, wywiad dla Topserw [00:55]
W praktyce te 90 minut to czas na ewakuację, powiadomienie służb i podjęcie akcji gaśniczej, zanim pożar baterii wydostanie się poza szafę — a jednocześnie ochrona zawartości szafy, gdy pali się otoczenie.
Czy szafa zgodna z EN 14470-1 wystarczy do przechowywania baterii litowo-jonowych?
Nie — norma EN 14470-1:2004 została opracowana dla szaf na ciecze łatwopalne i bada wyłącznie odporność na ogień działający z zewnątrz szafy (typy 15, 30, 60 i 90 minut). Pożar baterii litowo-jonowej zaczyna się natomiast wewnątrz — od thermal runaway ogniwa — dlatego dedykowanym punktem odniesienia dla szaf bateryjnych jest VDMA 24994 z badaniem w obu kierunkach.
|
Kryterium |
EN 14470-1:2004 |
VDMA 24994:2024-08 |
|
Przeznaczenie |
Szafy na ciecze łatwopalne |
Szafy na baterie litowo-jonowe (przechowywanie pasywne i aktywne) |
|
Kierunek badania ognia |
Wyłącznie z zewnątrz |
Od wewnątrz i z zewnątrz (I/O) |
|
Metoda badania |
Test w piecu (krzywa pożarowa wg EN 1363-1) |
M.in. test z prawdziwymi ogniwami doprowadzanymi do thermal runaway |
|
Klasy odporności |
Typ 15 / 30 / 60 / 90 |
I/O 30 / I/O 60 / I/O 90 |
|
Status |
Norma europejska |
Wytyczna branżowa (Einheitsblatt VDMA) — de facto standard odniesienia |
|
Zastosowanie do baterii Li-Ion |
Tylko pomocniczo — nie odwzorowuje pożaru od wewnątrz |
Dedykowana metodyka dla zagrożeń bateryjnych |
Zasady bezpiecznego ładowania i codziennej eksploatacji akumulatorów Li-Ion (odległości, temperatura, kontrola stanu ogniw) zebraliśmy tutaj: [LINK — artykuł 2: bezpieczne ładowanie baterii litowo-jonowych w zakładzie].
Co daje 25 lat współpracy Topserw i Lacont?
Blisko 25-letnia współpraca oznacza dla klientów dostęp do wiedzy producenta: regularnych szkoleń, znajomości przepisów obowiązujących w kraju użytkowania oraz autoryzowanego serwisu z oryginalnymi częściami zamiennymi. Jak podkreśla przedstawiciel Lacont, to wiedza — a nie sama sprzedaż — decyduje o bezpieczeństwie magazynowania materiałów niebezpiecznych.
„Po wielu szkoleniach i spotkaniach mogę dziś powiedzieć, że Topserw to jeden z naszych najbardziej doświadczonych partnerów w Europie.”
— przedstawiciel Lacont, wywiad dla Topserw [01:28]
Topserw działa na polskim rynku bezpieczeństwa od 1997 r. i podczas wizyty w zakładzie produkcyjnym Lacont mógł zweryfikować u źródła jakość wykonania produktów trafiających do polskich klientów — bo, jak padło w wywiadzie, „bezpieczeństwo jest najważniejsze w naszej pracy”.
Jak wygląda autoryzowany serwis szaf i kontenerów Lacont w Polsce?
Serwis gwarancyjny i posprzedażowy urządzeń Lacont w Polsce prowadzi Topserw — na podstawie autoryzacji udzielonej przez producenta, obejmującej m.in. szafy bezpieczeństwa. W praktyce oznacza to serwis wykonywany na miejscu, dostęp do oryginalnych części zamiennych i wsparcie zgodne z lokalnymi przepisami.
Według Lacont autoryzacja opiera się na dwóch filarach: znajomości przepisów kraju, w którym pracują szafy i kontenery, oraz formalnym upoważnieniu partnera do wykonywania serwisu. Dla użytkownika końcowego to gwarancja, że urządzenie przez cały cykl życia utrzymuje parametry potwierdzone certyfikatem.
FAQ: szafy na baterie litowo-jonowe i certyfikat VDMA 24994
Czy certyfikat VDMA 24994 jest obowiązkowy?
Nie — VDMA 24994 jest wytyczną branżową (Einheitsblatt), a nie przepisem prawa. W praktyce jednak stała się punktem odniesienia dla całej kategorii szaf bateryjnych, a trwające prace regulacyjne w Europie czerpią z jej metodyki, dlatego wybór szafy przebadanej wg VDMA 24994 to dziś najbezpieczniejsza decyzja zakupowa.
Czy ubezpieczyciel może wymagać szafy na baterie litowo-jonowe?
Tak — warunki polis majątkowych coraz częściej odnoszą się do sposobu przechowywania i ładowania akumulatorów Li-Ion. Zapisy różnią się między towarzystwami, dlatego wymagania dotyczące zabezpieczeń warto zweryfikować w OWU i uzgodnić z ubezpieczycielem przed doborem wyposażenia.
Czy ubezpieczyciel wymaga szafy certyfikowanej wg VDMA 24994?
Nie ma jednego, powszechnego wymogu — ale certyfikat VDMA 24994 jest najprostszym sposobem udokumentowania, że szafa została przebadana w warunkach realnego pożaru baterii. W rozmowach z ubezpieczycielem taki dokument istotnie ułatwia wykazanie należytej staranności.
Czym różni się klasa I/O 90 od typu 90 wg EN 14470-1?
Typ 90 wg EN 14470-1:2004 oznacza 90 minut odporności na ogień działający wyłącznie z zewnątrz szafy. Klasa I/O 90 wg VDMA 24994:2024-08 oznacza 90 minut ochrony w obu kierunkach — także przy pożarze baterii wewnątrz szafy (thermal runaway), czyli dokładnie w scenariuszu typowym dla ogniw litowo-jonowych.
Czy w szafie z certyfikatem VDMA 24994 można ładować akumulatory?
Tak — wytyczna VDMA 24994 obejmuje zarówno przechowywanie pasywne, jak i aktywne, czyli z ładowaniem wewnątrz szafy. Modele do ładowania wyposaża się w listwy zasilające, wentylację i systemy detekcji. Zasady bezpiecznego ładowania opisujemy w osobnym artykule [LINK — artykuł 2].
Kto serwisuje szafy i kontenery Lacont w Polsce?
Autoryzowany serwis urządzeń Lacont w Polsce prowadzi Topserw — partner producenta od blisko 25 lat, z dostępem do oryginalnych części zamiennych i upoważnieniem do serwisu m.in. szaf bezpieczeństwa.
Od kiedy Topserw współpracuje z Lacont?
Współpraca trwa blisko 25 lat (stan na 2026 r.). Topserw działa na polskim rynku bezpieczeństwa od 1997 r., a według słów przedstawiciela Lacont jest jednym z najbardziej doświadczonych partnerów producenta w Europie.
Źródła i podstawa merytoryczna
1. VDMA 24994:2024-08 — „Sicherheitsschränke für Lithium-Ionen-Batterien” (wytyczna badawcza VDMA e.V., sierpień 2024).
2. EN 14470-1:2004 — „Bezpieczne szafy przechowalnicze — Część 1: Bezpieczne szafy na wyroby łatwopalne”.
3. EN 1363-1 — „Badania odporności ogniowej — Część 1: Wymagania ogólne”.
4. Wywiad wideo z przedstawicielem firmy Lacont, zakład produkcyjny Lacont, [miejsce i data nagrania — do uzupełnienia].
