Przy przechowywaniu materiałów niebezpiecznych wewnątrz budynków i pomieszczeń roboczych należy uwzględniać właściwości konkretnych substancji, takie jak łatwopalność, toksyczność czy możliwość skażenia wody. W przypadku cieczy łatwopalnych szczególne znaczenie ma odpowiednia ochrona przeciwpożarowa miejsca ich przechowywania.
Norma EN 14470-1, opublikowana w kwietniu 2004 r., określiła europejskie wymagania dotyczące testowania szaf bezpieczeństwa przeznaczonych do przechowywania łatwopalnych cieczy. Dzięki temu odporność ogniowa oceniana jest dla całej konstrukcji szafy, a nie jedynie dla jej poszczególnych elementów.
Jaką funkcję pełni ognioodporna szafa bezpieczeństwa?
Podstawowym zadaniem szafy bezpieczeństwa jest ochrona przechowywanych materiałów przed szybkim wzrostem temperatury w przypadku pożaru. Odpowiednia konstrukcja ma ograniczyć ryzyko rozwoju niebezpiecznej sytuacji i zapewnić czas potrzebny pracownikom na ewakuację oraz służbom ratowniczym na rozpoczęcie działań.
Szafa ma chronić znajdujące się w niej materiały przez określony czas, tak aby nie stały się dodatkowym źródłem intensywnego rozwoju pożaru.
Ma również ograniczać ryzyko wystąpienia gwałtownych reakcji związanych ze wzrostem temperatury oraz dać personelowi możliwość bezpiecznego opuszczenia pomieszczenia.
Jednocześnie odpowiednia odporność ogniowa zapewnia straży pożarnej więcej czasu na dotarcie na miejsce i rozpoczęcie akcji gaśniczej.
Jak długo różne konstrukcje szaf chronią materiały przed wysoką temperaturą?
Czas ochrony zależy w dużej mierze od konstrukcji szafy. W materiale porównano prostą jednościanową szafę stalową, konstrukcję dwuścianową z izolacją powietrzną oraz szafę bezpieczeństwa Typ 90. Różnica pomiędzy nimi może wynosić od kilku minut do ponad 90 minut ochrony.
W przypadku jednościanowej stalowej szafy temperatura wewnątrz może osiągnąć 180°C już po około jednej minucie.
Dwuścianowa stalowa szafa z izolacją powietrzną potrzebuje około 10 minut, aby osiągnąć tę samą temperaturę.
Dla porównania szafa bezpieczeństwa Typ 90 zapewnia ponad 90 minut ochrony. Czas ten pozwala na ewakuację pracowników oraz rozpoczęcie działań przeciwpożarowych, zanim przechowywane materiały osiągną niebezpieczną temperaturę.
Dlaczego 90-minutowa odporność ogniowa ma znaczenie?
90-minutowa odporność ogniowa daje znacznie więcej czasu na reakcję niż standardowe konstrukcje magazynowe. W przypadku pożaru każda dodatkowa minuta może mieć znaczenie dla możliwości ewakuacji pracowników, wezwania straży pożarnej i ograniczenia ryzyka, że przechowywane ciecze łatwopalne przyczynią się do dalszego rozwoju zdarzenia.
Szafy klasyfikowane zgodnie z EN 14470-1 poddawane są testom ogniowym.
Badana jest cała konstrukcja konkretnego modelu szafy, co pozwala określić czas jej odporności w warunkach pożaru.
W materiale wskazano, że podczas testu przy zewnętrznej temperaturze około 1000°C sprawdzany jest wzrost temperatury w wielu punktach wewnątrz szafy.
Jakie cechy konstrukcyjne zwiększają bezpieczeństwo szafy ognioodpornej?
O odporności szafy nie decyduje wyłącznie materiał, z którego wykonane są jej drzwi. Znaczenie ma cała konstrukcja: ściany, płyty ognioodporne, wentylacja, półki, elementy wychwytujące wycieki oraz sposób automatycznego zamykania. Wszystkie te elementy muszą działać razem podczas ekspozycji na ogień.
Specjalne płyty ognioodporne zastosowane w konstrukcji mają chronić wnętrze szafy przed oddziaływaniem zewnętrznego ognia przez określony czas.
Podczas testów kontrolowany jest wzrost temperatury wewnątrz szafy, aby ocenić, jak długo jej zawartość pozostaje zabezpieczona.
Czego dotyczy norma EN 14470-1?
EN 14470-1 określa wymagania dotyczące projektowania oraz ochrony przeciwpożarowej szaf bezpieczeństwa przeznaczonych do przechowywania łatwopalnych cieczy w środowisku pracy. Norma definiuje również sposób badania szaf i pozwala klasyfikować je według czasu odporności ogniowej.
Jej celem jest między innymi:
-
ograniczenie ryzyka pożaru związanego z przechowywaniem materiałów łatwopalnych,
-
ochrona zawartości szafy przez określony i przetestowany czas,
-
ograniczenie emisji oparów do środowiska pracy,
-
zatrzymanie ewentualnego wycieku wewnątrz szafy,
-
zapewnienie czasu potrzebnego pracownikom na opuszczenie pomieszczenia,
-
zapewnienie służbom ratowniczym czasu na rozpoczęcie działań, zanim przechowywane materiały zwiększą skalę pożaru.
Jakie wymagania przeciwpożarowe musi spełniać szafa zgodna z EN 14470-1?
Szafa powinna zachowywać swoje funkcje ochronne nie tylko w normalnych warunkach pracy, ale przede wszystkim podczas pożaru. Norma określa wymagania dotyczące między innymi drzwi, ścian, wentylacji, półek, zabezpieczenia przed wyciekami oraz sposobu przeprowadzania próby ogniowej całej konstrukcji.
Jak powinny działać drzwi szafy bezpieczeństwa?
Drzwi muszą zapewniać możliwość bezpiecznego zamknięcia szafy w sytuacji zagrożenia. Według informacji zawartych w materiale powinny zamknąć się całkowicie niezależnie od początkowego położenia, a czas ich zamykania nie powinien przekraczać 20 sekund.
Dodatkowo:
-
siła potrzebna do zamknięcia nie może przekraczać 100 N,
-
konstrukcja powinna umożliwiać obsługę jedną ręką.
Jakie wymagania dotyczą ścian szafy?
Boki oraz tylna ściana powinny mieć porównywalną konstrukcję i grubość. Ma to zapewnić możliwie równomierną ochronę zawartości szafy przed oddziaływaniem wysokiej temperatury z różnych stron.
Ochrona przeciwpożarowa dotyczy więc całej obudowy, a nie jedynie drzwi.
Jak powinna działać wentylacja szafy?
Szafy powinny posiadać otwory wlotowe i wylotowe umożliwiające podłączenie do systemu wentylacji. W warunkach pożaru otwory te nie mogą umożliwiać swobodnego przedostawania się ognia i wysokiej temperatury do wnętrza szafy.
Według materiału otwory wentylacyjne powinny zamykać się automatycznie po osiągnięciu temperatury 70°C.
Jakie wymagania dotyczą półek i szuflad?
Półki i szuflady muszą zachować zdolność do utrzymywania obciążenia określonego przez producenta również podczas próby ogniowej. Oznacza to, że elementy magazynowe wewnątrz szafy stanowią część całego systemu zabezpieczenia, a nie tylko wyposażenie służące organizacji przechowywanych pojemników.
W materiale wskazano również odniesienie do EN 1365 w zakresie badań bezpieczeństwa przeciwpożarowego elementów nośnych.
Co dzieje się z cieczą rozlaną wewnątrz szafy?
Szafa powinna być przygotowana na sytuację, w której dojdzie do wycieku z przechowywanego pojemnika. System przeznaczony do zatrzymywania rozlanej cieczy powinien zachować swoją funkcjonalność także podczas pożaru.
Jego działanie jest sprawdzane w ramach badania szafy.
Jak przeprowadza się test ogniowy szafy bezpieczeństwa?
Podczas próby ogniowej szafa jest wystawiana na działanie płomieni w odpowiedniej komorze badawczej. Drzwi, ściany i pozostałe elementy konstrukcji poddawane są tym samym warunkom termicznym, a temperatura wewnątrz szafy jest na bieżąco mierzona.
Szafy badane są jako wolnostojące, pojedyncze konstrukcje.
Na podstawie czasu, jaki upływa do określonego wzrostu temperatury wewnętrznej, szafa otrzymuje odpowiednią klasyfikację odporności ogniowej.
Co oznaczają klasy Typ 15, 30, 60 i 90?
Klasyfikacja wskazuje czas odporności ogniowej osiągnięty przez szafę podczas określonego testu. Szafy mogą być klasyfikowane jako Typ 15, Typ 30, Typ 60 lub Typ 90. Im wyższa wartość, tym więcej czasu konstrukcja zapewnia przed osiągnięciem temperatury granicznej określonej w badaniu.
W materiale wskazano, że klasyfikację określa się na podstawie czasu, jaki upływa przed wzrostem temperatury wewnątrz szafy do 93°C.
Dzięki temu możliwe jest porównanie poszczególnych konstrukcji na podstawie sprawdzonego czasu odporności ogniowej.
Norma EN 14470-1 jasno określa wymagania dotyczące szaf przeznaczonych do przechowywania łatwopalnych cieczy. Przy wyborze rozwiązania do zakładu warto więc zwracać uwagę nie tylko na samą konstrukcję szafy, lecz również na jej potwierdzoną klasyfikację odporności ogniowej.
Najczęściej zadawane pytania
Co określa norma EN 14470-1?
Norma EN 14470-1 określa wymagania dotyczące konstrukcji, ochrony przeciwpożarowej oraz testowania szaf bezpieczeństwa przeznaczonych do przechowywania łatwopalnych cieczy w środowisku pracy.
Co oznacza Typ 90 w przypadku szafy ognioodpornej?
Typ 90 oznacza klasę odporności ogniowej określoną na podstawie czasu osiągniętego podczas testu. Taka konstrukcja zapewnia znacznie więcej czasu na ewakuację oraz działania służb ratowniczych niż proste szafy stalowe.
Czy zwykła stalowa szafa zapewnia taką samą ochronę jak szafa Typ 90?
Nie. W przedstawionym porównaniu jednościanowa stalowa szafa osiąga temperaturę 180°C wewnątrz już po około jednej minucie, a konstrukcja dwuścianowa z izolacją powietrzną po około 10 minutach. Szafa Typ 90 zapewnia znacznie dłuższy czas ochrony.
Czy cała szafa jest poddawana testowi ogniowemu?
Tak. W próbie badana jest cała konstrukcja szafy. Drzwi, ściany i pozostałe elementy są poddawane działaniu odpowiednich warunków termicznych, a wzrost temperatury jest mierzony wewnątrz.
Dlaczego drzwi szafy powinny zamykać się automatycznie?
W przypadku pożaru zamknięte drzwi pomagają odizolować przechowywane materiały od wysokiej temperatury i płomieni. Według informacji zawartych w materiale proces zamykania nie powinien trwać dłużej niż 20 sekund.
Czy szafa ognioodporna powinna mieć wentylację?
Tak. Szafy wyposażane są w otwory wlotowe i wylotowe pozwalające podłączyć je do systemu wentylacji. W przypadku wzrostu temperatury otwory powinny zostać automatycznie zamknięte.
Czy szafa musi zabezpieczać również przed wyciekiem?
Tak. Jednym z wymagań jest zatrzymanie ewentualnego wycieku wewnątrz szafy. Element odpowiedzialny za przejmowanie rozlanej cieczy powinien zachować funkcjonalność również podczas pożaru.
Jakie klasy odporności ogniowej mogą mieć szafy zgodne z EN 14470-1?
W materiale wskazano cztery klasy: Typ 15, Typ 30, Typ 60 oraz Typ 90. Klasyfikacja zależy od czasu osiągniętego przez szafę podczas próby ogniowej.
Zapraszam do kontaktu z naszym zespołem
Beata Tymińska
Managing Director
kom. +48 728 82 38 73
beata@topserw.pl
Profil ekspercki LinkedIn: Beata Tymińska
