Gazy techniczne powinny być przechowywane w odpowiednich zbiornikach lub butlach przeznaczonych do tego celu. Znaczenie mają zarówno jakość i stan techniczny pojemnika, jak i jego oznakowanie, sposób ustawienia oraz zabezpieczenie miejsca magazynowania.
Butle i zbiorniki powinny posiadać odpowiednią dokumentację oraz czytelne oznaczenia. Na tabliczkach znamionowych lub powierzchni butli znajdują się między innymi informacje dotyczące pojemności, parametrów wytrzymałościowych, roku produkcji oraz norm, według których zostały wykonane.
Jak oznakowane są butle z gazami technicznymi?
Oznakowanie pomaga rozpoznać zawartość butli i jej podstawowe parametry. Znaczenie ma również kolorystyka stosowana dla poszczególnych gazów. Przykładem jest butla z niebieską dolną częścią i szarą górną częścią stosowana jako oznaczenie tlenu niemedycznego.
Butle są również wyposażane w elementy konstrukcyjne ograniczające ryzyko uszkodzenia. Przykładem są kołnierze znajdujące się przy górnej części butli, które pomagają chronić zawór przed uderzeniem w przypadku przewrócenia.
Jak prawidłowo przechowywać butle z gazem?
Za bezpieczne magazynowanie i składowanie butli z gazem w miejscu pracy odpowiada pracodawca. Butle powinny być ustawione pionowo i zabezpieczone przed przewróceniem, na przykład za pomocą łańcucha lub taśmy.
Przy organizacji miejsca składowania należy zwrócić uwagę przede wszystkim na:
-
zabezpieczenie butli przed przewróceniem,
-
ograniczenie dostępu osób nieupoważnionych,
-
zakaz używania otwartego ognia i palenia w miejscach składowania gazów łatwopalnych,
-
ocenę zagrożenia wybuchem,
-
wyznaczenie i oznakowanie stref zagrożenia wybuchem, jeżeli jest to wymagane,
-
odpowiednie zabezpieczenie przeciwpożarowe miejsca składowania.
Jeżeli butle lub zbiorniki znajdują się bezpośrednio przy budynku, należy również uwzględnić odpowiednie oddzielenie ich od niego za pomocą ściany o właściwościach przeciwpożarowych.
Dlaczego przy magazynowaniu gazów trzeba uwzględnić zagrożenie wybuchem?
W otoczeniu butli lub zbiorników z gazami może powstać atmosfera wybuchowa, szczególnie w przypadku rozszczelnienia instalacji lub pojemnika. Dlatego w miejscu składowania warto przeprowadzić ocenę zagrożenia wybuchem i na jej podstawie określić, czy konieczne jest wyznaczenie odpowiedniej strefy.
Miejsca, w których przechowywane są gazy łatwopalne, powinny być odpowiednio oznakowane i zabezpieczone. W zależności od warunków można stosować między innymi gaśnice, instalacje zraszaczowe i inne rozwiązania przeciwpożarowe.
Na co zwrócić uwagę podczas transportu butli z gazem?
Podczas przewozu gazów pojazdem należy uwzględnić wymagania ADR dotyczące transportu towarów niebezpiecznych. Znaczenie mają między innymi odpowiednie oznaczenie pojazdu oraz przygotowanie kierowcy do transportu określonego rodzaju ładunku.
Przewóz butli nie powinien być traktowany wyłącznie jako ich fizyczne przemieszczenie. Sposób zabezpieczenia ładunku i organizacja transportu muszą odpowiadać charakterowi przewożonego gazu.
Dlaczego instalacje gazowe wymagają regularnych kontroli?
Instalacja gazowa łączy zbiornik lub butlę z urządzeniem wykorzystującym gaz. Jednym z podstawowych zagrożeń są nieszczelności, szczególnie w instalacjach gazów palnych, dlatego istotne są systematyczne przeglądy stanu technicznego.
Kontrole instalacji powinny być wykonywane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe do pracy przy instalacjach gazowych. Regularne sprawdzanie połączeń i stanu instalacji pozwala wcześniej wykrywać nieszczelności mogące doprowadzić do uwolnienia gazu i powstania zagrożenia pożarowego lub wybuchowego.
Jakie mogą być skutki nieszczelności instalacji gazowej?
Nieszczelność instalacji może doprowadzić do uwalniania się gazu do pomieszczenia. Jeżeli gaz palny osiągnie odpowiednie stężenie i pojawi się źródło zapłonu, może dojść do pożaru lub wybuchu.
Szczególnej uwagi wymaga między innymi acetylen. Rozszczelnienie instalacji lub butli może prowadzić do poważnej sytuacji awaryjnej, dlatego pracownicy powinni znać sposób postępowania w takich przypadkach.
Warto uwzględniać takie zdarzenia w ćwiczeniach i scenariuszach awaryjnych, aby pracownicy wiedzieli, jak właściwie zareagować.
Dlaczego napełnianie butli wymaga szczególnej ostrożności?
Napełnianie butli jest procesem związanym z dodatkowymi zagrożeniami. Dlatego powinno być prowadzone przez odpowiednio przygotowane osoby, z uwzględnieniem wymagań dotyczących konkretnego gazu i instalacji.
Pracownicy wykonujący takie czynności powinni posiadać odpowiednie przygotowanie stanowiskowe. W przypadku części zbiorników i urządzeń konieczne jest również uwzględnienie kontroli Urzędu Dozoru Technicznego oraz przestrzeganie terminów wymaganych przeglądów.
Jakie przepisy i normy dotyczą butli oraz instalacji gazowych?
Przy organizacji magazynowania i użytkowania gazów technicznych znaczenie mają przepisy odnoszące się między innymi do eksploatacji instalacji gazowych, kwalifikacji pracowników oraz ochrony przeciwpożarowej.
Do przydatnych aktów i norm należą:
-
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchamianiu instalacji gazowych gazu ziemnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 2, poz. 6 z późn. zm.),
-
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 1 lipca 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci (Dz. U. poz. 1392),
-
norma UNI EN 1089-3,
-
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719 z późn. zm.).
Gotowe rozwiązania do przechowywania gazów znajdziesz w naszej ofercie szaf zabezpieczających na butle gazowe.
Najczęściej zadawane pytania
Jak powinny być ustawione butle z gazem podczas przechowywania?
Butle powinny być ustawione pionowo i zabezpieczone przed przewróceniem, na przykład przy użyciu łańcucha lub taśmy.
Czy miejsce składowania gazów powinno być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych?
Tak. Dostęp do zbiorników i butli powinien być w miarę możliwości ograniczony do osób upoważnionych.
Kiedy należy uwzględnić strefę zagrożenia wybuchem?
Jeżeli w wyniku oceny zagrożenia wybuchem okaże się, że w miejscu składowania lub użytkowania gazu może powstać atmosfera wybuchowa, konieczne może być wyznaczenie i oznakowanie odpowiedniej strefy.
Jakie wymagania trzeba uwzględnić podczas transportu gazów?
Przy transporcie drogowym należy uwzględnić przepisy ADR, w tym wymagania dotyczące oznaczenia pojazdu oraz odpowiedniego przygotowania kierowcy.
Czy każdy może wykonywać przeglądy instalacji gazowej?
Nie. Prace przy instalacjach gazowych powinny być wykonywane przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Zapraszam do kontaktu z naszym zespołem
Beata Tymińska
Managing Director
kom. +48 728 82 38 73
beata@topserw.pl
Profil ekspercki LinkedIn: Beata Tymińska
