Pożary spowodowane przez baterie litowe – wyzwanie dla zrównoważonego rozwoju

Wraz z rosnącym wykorzystaniem urządzeń elektrycznych i elektronicznych wyposażonych w baterie litowe rośnie również ryzyko pożarów związanych z niewłaściwym obchodzeniem się ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym (ZSEE).

Nie istnieje jedna uniwersalna metoda, która całkowicie eliminuje to ryzyko. Dlatego znaczenie mają działania podejmowane na każdym etapie cyklu życia urządzeń i baterii – od ich projektowania, przez użytkowanie i magazynowanie, aż po recykling i unieszkodliwienie.

Jak gospodarka cyrkularna wpływa na bezpieczeństwo baterii litowych?

Europejski Zielony Ład oraz plan działania na rzecz gospodarki cyrkularnej zakładają zwiększenie znaczenia recyklingu, również w obszarze elektroniki. Aby proces ten był skuteczny, konieczne jest jednak ograniczanie ryzyka pożarów powodowanych przez baterie litowe znajdujące się w zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym.

Recykling ma istotne znaczenie dla realizacji celów zrównoważonego rozwoju, ale pożary baterii litowych w ZSEE mogą utrudniać bezpieczne i efektywne prowadzenie tych procesów.

Dlatego sektor gospodarki odpadami potrzebuje skoordynowanych działań oraz rozwiązań, które będą wspierały bezpieczeństwo na kolejnych etapach zbierania, magazynowania i przetwarzania zużytych urządzeń.

Jakie rodzaje baterii litowych występują w urządzeniach elektronicznych?

Baterie litowe można podzielić na dwie podstawowe grupy: baterie litowo-metalowe, które nie są przeznaczone do ponownego ładowania, oraz akumulatory litowo-jonowe, które można wielokrotnie ładować. Oba rodzaje znajdują zastosowanie w wielu urządzeniach codziennego i przemysłowego użytku.

1. Baterie podstawowe – litowo-metalowe – są bateriami nieładowalnymi i stosuje się je między innymi w zegarkach, kalkulatorach czy brelokach samochodowych.

2. Baterie wtórne – litowo-jonowe – są akumulatorami wykorzystywanymi między innymi w laptopach, smartfonach, rowerach elektrycznych i pojazdach elektrycznych.

Dlaczego baterie litowo-jonowe są tak powszechnie stosowane?

Baterie litowo-jonowe zyskały dużą popularność dzięki niewielkiej masie, kompaktowym rozmiarom i wysokiej wydajności. Są wykorzystywane zarówno w przenośnej elektronice użytkowej, jak i w rozwijającym się sektorze pojazdów elektrycznych, dlatego wraz ze wzrostem ich zastosowania zwiększa się również znaczenie bezpiecznego zarządzania nimi.

Rynek baterii litowo-jonowych stale się rozwija, a prognozowana roczna stopa wzrostu przekracza 10%.

Dalsze innowacje technologiczne oraz rosnący popyt na rozwiązania związane z magazynowaniem energii dodatkowo wzmacniają tę tendencję.

Dlaczego zintegrowane baterie utrudniają recykling?

Baterie zintegrowane z urządzeniem mogą być trudniejsze do usunięcia podczas procesu recyklingu, ponieważ ich demontaż wymaga zastosowania odpowiednich narzędzi. W efekcie sposób konstrukcji urządzenia może mieć bezpośredni wpływ na możliwość sprawnego oddzielenia baterii od pozostałych elementów zużytego sprzętu.

Coraz więcej urządzeń wykorzystuje właśnie takie rozwiązania.

Jednocześnie nadal istnieją produkty, w których baterię można łatwo wyjąć i wymienić. Ułatwia to zarówno jej ponowne wykorzystanie, jak i późniejsze skierowanie do odpowiedniego procesu utylizacji lub recyklingu.

Dlaczego potrzebne są regulacje i dalsze innowacje?

Ograniczenie ryzyka pożarów związanych z bateriami litowymi wymaga nie tylko odpowiednich rozwiązań technicznych, lecz także właściwych regulacji. Prace dotyczące przepisów związanych z bateriami i ekoprojektem tworzą możliwość wprowadzania działań, które mogą poprawić bezpieczeństwo urządzeń oraz ich późniejszego przetwarzania.

Skuteczne rozwiązania wymagają jednak odpowiednich danych, statystyk, testów i analiz.

Dopiero na ich podstawie można ocenić, czy planowane działania będą możliwe do wdrożenia zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym.

Jak ograniczać ryzyko pożarów baterii w zużytym sprzęcie?

Ograniczenie liczby pożarów związanych z bateriami litowymi w ZSEE wymaga współpracy wielu stron. Znaczenie mają działania producentów, branży odpadowej, decydentów oraz samych użytkowników, ponieważ ryzyko powstaje na różnych etapach życia urządzenia – od jego konstrukcji po moment przekazania do recyklingu.

Skoordynowane działania w zakresie projektowania, bezpiecznego użytkowania, przechowywania i późniejszego przetwarzania baterii mogą zmniejszać zagrożenie oraz jednocześnie wspierać realizację celów gospodarki cyrkularnej.

Dlaczego właściwe przechowywanie baterii jest ważne?

Odpowiednie przechowywanie baterii pomaga ograniczać skutki potencjalnych awarii i pożarów. W miejscach, w których baterie litowe są używane, magazynowane lub przygotowywane do dalszego zagospodarowania, znaczenie mają specjalistyczne szafy i pojemniki zaprojektowane z uwzględnieniem charakteru tego zagrożenia.

Takie rozwiązania służą ochronie ludzi i mienia oraz pomagają ograniczać możliwość rozprzestrzeniania się skutków awarii baterii na otoczenie.

Są szczególnie istotne wszędzie tam, gdzie jednocześnie znajduje się większa liczba baterii lub urządzeń wyposażonych w ogniwa litowe.

Jak szafy i pojemniki ograniczają ryzyko pożaru baterii?

Specjalistyczne szafy i pojemniki mogą ograniczać ryzyko dzięki zastosowaniu rozwiązań związanych z odpornością ogniową, kontrolą temperatury, wentylacją oraz systemami przeciwpożarowymi. Ich zadaniem jest przede wszystkim odseparowanie baterii od otoczenia i ograniczenie skutków potencjalnego zapłonu.

Najważniejsze rozwiązania obejmują:

1. Odporność na ogień – szafy do przechowywania baterii wykonuje się z materiałów ognioodpornych, które pomagają izolować ich zawartość od zewnętrznego źródła ognia. W przypadku samozapłonu baterii konstrukcja pomaga również ograniczać rozprzestrzenianie się płomieni.

2. Kontrolę temperatury – odpowiednia wentylacja lub inne rozwiązania służące kontrolowaniu warunków przechowywania pomagają ograniczać ryzyko nadmiernego nagrzania baterii.

3. Systemy przeciwpożarowe – nowoczesne rozwiązania mogą być wyposażone w dodatkowe systemy reagujące na wykryte zagrożenie.

W jaki sposób szafy i pojemniki chronią ludzi i mienie?

Podstawową funkcją specjalistycznych szaf i pojemników jest ograniczenie skutków zdarzenia do możliwie małej przestrzeni. Dzięki temu potencjalny pożar baterii może zostać odseparowany od pracowników, infrastruktury oraz innych materiałów znajdujących się w pobliżu.

Takie rozwiązania pomagają:

• ograniczać skutki gwałtownej awarii baterii i zmniejszać zagrożenie dla otoczenia,

• ograniczać szkody w infrastrukturze poprzez odseparowanie źródła zagrożenia od sąsiadujących pomieszczeń i urządzeń,

• zwiększać bezpieczeństwo podczas transportu, ponieważ odpowiednie pojemniki mogą ograniczać ryzyko uszkodzenia baterii w czasie przemieszczania.

Jak bezpieczne przechowywanie baterii wspiera gospodarkę cyrkularną?

Bezpieczne magazynowanie baterii przed ich ponownym wykorzystaniem, recyklingiem lub unieszkodliwieniem jest jednym z elementów odpowiedzialnego zarządzania ich całym cyklem życia. Odpowiednia infrastruktura pozwala łączyć cele związane z odzyskiem surowców z potrzebą ograniczania ryzyka dla ludzi, mienia i środowiska.

Szafy i pojemniki do przechowywania baterii mogą stanowić element infrastruktury bezpieczeństwa wszędzie tam, gdzie baterie litowe są używane, magazynowane lub transportowane.

Wraz ze wzrostem liczby urządzeń wykorzystujących baterie litowe rośnie również znaczenie odpowiedzialnego zarządzania nimi – nie tylko podczas użytkowania, ale również po zakończeniu ich okresu eksploatacji.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego baterie litowe w zużytym sprzęcie mogą stanowić zagrożenie pożarowe?

Ryzyko pojawia się między innymi wtedy, gdy baterie są niewłaściwie magazynowane, transportowane lub przetwarzane. Problem ma szczególne znaczenie w przypadku ZSEE, ponieważ baterie mogą pozostawać wewnątrz zużytych urządzeń.

Czym różnią się baterie litowo-metalowe od litowo-jonowych?

Baterie litowo-metalowe są bateriami jednorazowymi, których nie można ponownie ładować. Baterie litowo-jonowe są natomiast akumulatorami wielokrotnego ładowania stosowanymi między innymi w laptopach, telefonach, rowerach elektrycznych i samochodach elektrycznych.

Dlaczego zintegrowane baterie są problemem podczas recyklingu?

Jeżeli bateria jest trwale zamontowana w urządzeniu, jej oddzielenie może wymagać użycia narzędzi. Utrudnia to proces demontażu i późniejszego skierowania baterii do odpowiedniego procesu recyklingu lub utylizacji.

Czy recykling baterii litowych wiąże się z ryzykiem pożaru?

Tak. Baterie znajdujące się w zużytym sprzęcie mogą stwarzać zagrożenie podczas zbierania, magazynowania i przetwarzania. Dlatego bezpieczeństwo powinno być uwzględniane na każdym etapie postępowania z ZSEE.

Dlaczego baterie powinny być przechowywane w specjalistycznych szafach lub pojemnikach?

Specjalistyczne rozwiązania pomagają odseparować baterie od otoczenia i ograniczać skutki potencjalnego pożaru. Mogą również zapewniać rozwiązania związane z kontrolą temperatury, wentylacją lub dodatkową ochroną przeciwpożarową.

Czy odpowiednie przechowywanie baterii ma znaczenie dla gospodarki cyrkularnej?

Tak. Bezpieczne przechowywanie ułatwia odpowiedzialne zarządzanie bateriami przed ich ponownym wykorzystaniem, recyklingiem lub unieszkodliwieniem i pomaga ograniczać ryzyko towarzyszące tym procesom.

Zapraszam do kontaktu z naszym zespołem

Beata Tymińska
Managing Director

kom. +48 728 82 38 73
beata@topserw.pl

Profil ekspercki LinkedIn: Beata Tymińska