Wycieki olejów, paliw i innych potencjalnie niebezpiecznych cieczy mogą zdarzyć się nie tylko w magazynach chemicznych, ale również w zakładach pracy, warsztatach czy obiektach przemysłowych. Dlatego ważne jest wcześniejsze przygotowanie procedur postępowania oraz wyposażenie miejsca pracy w środki pozwalające szybko ograniczyć skutki rozlewu.
Jednym z podstawowych elementów takiego wyposażenia są sorbenty, które pomagają zatrzymać, zebrać i usunąć rozlaną ciecz, zanim zanieczyszczenie rozprzestrzeni się na większy obszar.
Czym są sorbenty i do czego służą?
Sorbenty to materiały przeznaczone do zbierania rozlanych cieczy. W zależności od rodzaju mogą być stosowane między innymi do olejów, paliw, substancji ropopochodnych, detergentów czy innych cieczy występujących w zakładzie pracy.
Ich podstawowym zadaniem jest możliwie szybkie ograniczenie rozprzestrzeniania się wycieku i zebranie rozlanej substancji. Różne formy i właściwości sorbentów pozwalają dobrać rozwiązanie do rodzaju cieczy, powierzchni oraz skali zdarzenia.
Dlaczego szybka reakcja na wyciek jest tak ważna?
Im dłużej ciecz pozostaje niezabezpieczona, tym większy obszar może zostać zanieczyszczony. Rozlana substancja może przedostać się do odpływów, gleby lub innych części zakładu, a także stworzyć dodatkowe zagrożenie dla pracowników.
Szybkie zastosowanie odpowiedniego sorbentu pomaga:
-
zatrzymać rozprzestrzenianie się cieczy,
-
ograniczyć powierzchnię zanieczyszczenia,
-
ułatwić zebranie rozlanej substancji,
-
zmniejszyć ryzyko poślizgnięcia,
-
ograniczyć potencjalny wpływ wycieku na środowisko.
Dlatego sorbenty powinny być przechowywane w miejscach łatwo dostępnych, szczególnie tam, gdzie ryzyko rozlania jest największe.
Kiedy stosuje się sorbenty?
Sorbenty stosuje się wszędzie tam, gdzie może dojść do niekontrolowanego wycieku lub rozlania cieczy. Powinny być elementem wcześniej przygotowanego planu reagowania, który określa sposób zatrzymania źródła wycieku, zabezpieczenia miejsca, zebrania substancji oraz postępowania z powstałymi odpadami.
Samo posiadanie sorbentów nie wystarczy. Pracownicy powinni wiedzieć:
-
gdzie znajduje się wyposażenie,
-
jaki rodzaj sorbentu zastosować,
-
jak ograniczyć rozprzestrzenianie się wycieku,
-
jak zebrać zużyty materiał,
-
jak postępować z nim po zakończeniu akcji.
Dobrze przygotowana procedura i właściwie dobrane wyposażenie pozwalają szybciej i skuteczniej reagować na awaryjne rozlewy.
Gdzie warto przechowywać sorbenty?
Sorbenty warto umieszczać przede wszystkim w pobliżu miejsc, w których występuje największe prawdopodobieństwo rozlania cieczy. Dostęp do nich powinien być szybki i prosty, ponieważ w przypadku wycieku pierwsze minuty mają znaczenie dla ograniczenia jego zasięgu.
Sorbenty znajdują zastosowanie między innymi w:
-
magazynach, szczególnie tych, w których przechowywane są materiały niebezpieczne i łatwopalne,
-
stacjach paliw,
-
dużych obiektach przemysłowych,
-
firmach sprzątających,
-
jednostkach straży pożarnej,
-
zakładach pracy,
-
strefach zagrożonych wybuchem,
-
warsztatach samochodowych,
-
laboratoriach.
Miejsce przechowywania sorbentów warto dopasować do rzeczywistego rozmieszczenia zagrożeń w obiekcie.
Przy jakich wyciekach można stosować sorbenty?
Dobór sorbentu zależy przede wszystkim od rodzaju rozlanej substancji. Nie każdy materiał sorpcyjny będzie odpowiedni do każdego wycieku, dlatego przed zastosowaniem należy wiedzieć, z jaką cieczą mamy do czynienia.
Sorbenty mogą być wykorzystywane między innymi przy:
-
wyciekach olejów,
-
wyciekach paliw,
-
wyciekach substancji ropopochodnych,
-
rozlaniu tłustych substancji,
-
rozlaniu detergentów,
-
sytuacjach, w których istnieje ryzyko skażenia środowiska.
Różnorodność dostępnych form i rodzajów pozwala dobrać rozwiązanie do konkretnej sytuacji i rodzaju zagrożenia.
Jak dobrać sorbent do rodzaju wycieku?
Przed użyciem należy określić, jaka substancja została rozlana oraz na jakiej powierzchni doszło do zdarzenia. Dopiero wtedy można wybrać materiał odpowiedni do charakteru cieczy i miejsca, w którym będzie stosowany.
Przy doborze warto uwzględnić:
-
rodzaj substancji,
-
ilość rozlanej cieczy,
-
rodzaj powierzchni,
-
miejsce wystąpienia wycieku,
-
możliwość przedostania się cieczy do środowiska,
-
sposób późniejszego zebrania i usunięcia zużytego sorbentu.
Właściwy dobór pomaga efektywnie wykorzystać sorbent i ograniczyć ilość powstających odpadów.
Czym różni się absorpcja od adsorpcji?
Absorpcja i adsorpcja to dwa różne mechanizmy wiązania substancji. W absorpcji ciecz przenika do wnętrza materiału, natomiast w adsorpcji cząsteczki gromadzą się przede wszystkim na jego powierzchni.
Absorpcja polega na wnikaniu jednej substancji w objętość drugiej.
Adsorpcja jest procesem powierzchniowym – cząsteczki cieczy wiążą się na powierzchni materiału.
Określenie „sorbent” obejmuje materiały, które mogą wykorzystywać jeden z tych mechanizmów lub ich połączenie.
Co zrobić ze zużytym sorbentem po usunięciu wycieku?
Po zebraniu cieczy sorbent staje się materiałem zanieczyszczonym substancją, którą pochłonął lub związał. Dlatego sposób jego dalszego przechowywania i usunięcia powinien być dopasowany do właściwości zebranego materiału.
Po zakończeniu akcji należy:
-
zebrać zużyty sorbent,
-
umieścić go w odpowiednim pojemniku,
-
zabezpieczyć przed dalszym wyciekiem,
-
postępować z nim zgodnie z zasadami właściwymi dla zebranej substancji.
Prawidłowe postępowanie ze zużytym sorbentem jest częścią całego procesu reagowania na wyciek i nie powinno kończyć się na samym zebraniu cieczy z powierzchni.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest sorbent?
Sorbent to materiał służący do zbierania rozlanych cieczy. Pomaga zatrzymać wyciek i ograniczyć jego rozprzestrzenianie się na większą powierzchnię.
Do czego stosuje się sorbenty?
Stosuje się je między innymi przy wyciekach olejów, paliw, substancji ropopochodnych, detergentów oraz innych cieczy występujących w zakładach pracy.
Czy jeden sorbent nadaje się do każdego rodzaju cieczy?
Nie. Sorbent powinien być dobrany do właściwości substancji, rodzaju powierzchni oraz miejsca wystąpienia wycieku.
Gdzie najlepiej przechowywać sorbenty?
W pobliżu miejsc, w których istnieje największe ryzyko rozlania cieczy, tak aby pracownicy mogli szybko rozpocząć działanie.
Czym różni się adsorpcja od absorpcji?
Absorpcja polega na wnikaniu substancji do wnętrza materiału, natomiast adsorpcja zachodzi przede wszystkim na jego powierzchni.
Co zrobić ze zużytym sorbentem?
Należy zebrać go i zabezpieczyć w odpowiednim pojemniku. Dalszy sposób postępowania powinien uwzględniać właściwości substancji, którą sorbent zebrał.
Dlaczego trzeba szybko reagować na wyciek?
Szybka reakcja pomaga ograniczyć powierzchnię zanieczyszczenia, zmniejszyć ryzyko przedostania się substancji do innych części zakładu lub środowiska oraz ograniczyć zagrożenie dla pracowników.
Zapraszam do kontaktu z naszym zespołem
Beata Tymińska
Managing Director
kom. +48 728 82 38 73
beata@topserw.pl
Profil ekspercki LinkedIn: Beata Tymińska
