VDMA 24994:2024-08 to wytyczna, która wprowadza jednolite i znacznie rozszerzone warunki badań dla ognioodpornych szaf do przechowywania baterii. Jej celem jest zapewnienie realnej ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z pożarów i eksplozji akumulatorów, w szczególności nowoczesnych baterii litowo-jonowych.
Opublikowana w sierpniu 2024 roku wersja normy stanowi ważny punkt odniesienia zarówno dla producentów, jak i użytkowników końcowych, porządkując dotychczas niejednolity rynek rozwiązań do magazynowania baterii.
Dlaczego wybór odpowiedniej szafy bateryjnej był dotychczas problematyczny?
Jeszcze do niedawna wybór właściwej szafy do przechowywania lub ładowania akumulatorów był dużym wyzwaniem. Rynek oferował wiele modeli w różnych konfiguracjach, a producenci powoływali się na odmienne normy i metody badań.
Problemem była przede wszystkim brak porównywalności produktów:
- część norm badała wyłącznie odporność na pożar zewnętrzny,
- inne skupiały się tylko na pożarze wewnętrznym,
- niektóre testowały odporność na eksplozję,
- część badań zakładała powolny i mało realistyczny wzrost temperatury,
- stosowano również normy nieprzeznaczone do baterii, np. EN 14470-1.
W efekcie użytkownik nie miał jasnej informacji, jakie realne zagrożenia dana szafa faktycznie ogranicza.
VDMA 24994 – kompleksowe podejście do ryzyka pożaru baterii
VDMA 24994 wprowadza spójne i kompleksowe podejście do ochrony przed pożarami baterii, uwzględniające rzeczywiste scenariusze zdarzeń, takie jak tzw. thermal runaway.
Nad opracowaniem wytycznych pracowali:
- producenci szaf,
- niezależne instytuty badawcze,
- przedstawiciele firm ubezpieczeniowych,
- reprezentanci instytucji BHP i stowarzyszeń branżowych.
W trakcie dziesięciu spotkań roboczych ustalono wymagania i warunki badań, które mają zapewnić użytkownikom czytelną i wiarygodną podstawę doboru produktów.
Jakie zagrożenia uwzględnia norma VDMA 24994?
Szafy badane zgodnie z VDMA 24994:2024-08 są testowane pod kątem wielu ryzyk, które mogą wystąpić podczas pożaru akumulatorów.
1. Pożar i eksplozja baterii (thermal runaway)
Aby odwzorować najgorszy możliwy scenariusz, badania prowadzone są z użyciem krytycznych baterii typu:
- NMC 8-1-1
- NMC 9-0,5-0,5
Pozwala to jednocześnie uwzględnić:
- ryzyko intensywnego pożaru,
- ryzyko gwałtownej eksplozji baterii.
Test uznaje się za zaliczony tylko wtedy, gdy:
- płomienie nie wydostają się na zewnątrz szafy,
- nie zostanie przekroczona określona graniczna temperatura.
2. Odłamki, propagacja i gazy toksyczne
VDMA 24994 uwzględnia również:
- ryzyko wyrzutu elementów konstrukcyjnych,
- rozprzestrzenianie się ognia na inne baterie (propagację),
- emisję toksycznych i palnych gazów.
W związku z tym norma wymaga, aby szafy były wyposażone w odpowiednie czujniki, umożliwiające wczesne wykrycie zagrożenia i ostrzeżenie otoczenia. Dodatkowo przewidziana jest możliwość podłączenia szafy do systemu odprowadzania spalin i gazów.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie szafy zgodnej z VDMA 24994?
Aktualna wersja normy
Finalna wersja wytycznej została opublikowana w sierpniu 2024 roku. Na rynku nadal mogą znajdować się produkty badane według wersji roboczej z 2023 roku, które zapewniają ochronę przeciwpożarową, ale nie obejmują wszystkich ryzyk w tak szerokim zakresie jak VDMA 24994:2024-08.
Niezależna certyfikacja
Istotne jest, aby szafa była certyfikowana przez niezależną jednostkę. Certyfikat daje użytkownikowi pewność, że badania zostały przeprowadzone zgodnie z wymaganiami normy, a nie jedynie „w oparciu o” jej zapisy.
Maksymalna dopuszczalna energia
Norma VDMA 24994 zobowiązuje producentów do wskazania:
- maksymalnej energii baterii, jaka może być bezpiecznie przechowywana w szafie.
Użytkownicy powinni bezwzględnie przestrzegać tej wartości, ponieważ jej przekroczenie może prowadzić do:
- wyższych ciśnień wybuchu,
- zwiększonego zagrożenia dla otoczenia,
- utraty skuteczności ochrony.
Podsumowanie
VDMA 24994:2024-08 to przełomowa wytyczna, która wprowadza realne, jednolite i porównywalne standardy bezpieczeństwa dla szaf do przechowywania i ładowania akumulatorów. Uwzględnia ona pełne spektrum zagrożeń związanych z nowoczesnymi bateriami i stanowi solidną podstawę do świadomego wyboru odpowiedniego rozwiązania.
Dla użytkowników oznacza to większą przejrzystość, wyższy poziom bezpieczeństwa i lepszą ochronę ludzi, infrastruktury oraz mienia.
