Oczomyjki i natryski bezpieczeństwa są przeznaczone do szybkiego rozpoczęcia płukania po kontakcie skóry lub oczu z niebezpieczną substancją. W zakładach, laboratoriach, szpitalach i innych miejscach, w których pracownicy mają kontakt z chemikaliami, czas reakcji ma kluczowe znaczenie, dlatego urządzenia powinny znajdować się możliwie blisko obszaru zagrożenia.
Obowiązek stosowania odpowiednich urządzeń awaryjnych może wynikać z rodzaju wykonywanej pracy i występujących zagrożeń. Do przepisów odnoszących się do tego obszaru należą między innymi Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 27 stycznia 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu środków chemicznych do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków oraz przepisy dotyczące ogólnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jakie są rodzaje oczomyjek i natrysków bezpieczeństwa?
Oczomyjki i natryski bezpieczeństwa występują w wielu wariantach, dzięki czemu można dopasować je do rodzaju zagrożenia, miejsca pracy oraz sposobu przemieszczania się pracowników. Przy wyborze należy przede wszystkim określić, z jakimi substancjami pracownicy mają kontakt i w jakim miejscu może dojść do zdarzenia.
Najczęściej stosowane rozwiązania to:
-
oczomyjki ścienne lub podłogowe – montowane w pobliżu stanowiska pracy, w miejscu zapewniającym łatwy dostęp,
-
oczomyjki montowane do blatu – pozwalające umieścić punkt płukania bezpośrednio przy stanowisku,
-
oczomyjki przenośne – przeznaczone do miejsc, w których nie ma możliwości zastosowania urządzenia podłączonego na stałe do instalacji,
-
natryski awaryjne sufitowe lub stojące – umożliwiające szybkie płukanie większej powierzchni ciała,
-
natryski awaryjne mobilne – wyposażone we własny zbiornik i przeznaczone do pracy w miejscach bez stałego podłączenia do instalacji wodnej,
-
urządzenia łączone – integrujące natrysk bezpieczeństwa z oczomyjką w jednym stanowisku awaryjnym.
Jak dobrać oczomyjkę lub natrysk do stanowiska pracy?
Dobór urządzenia powinien wynikać z rodzaju stosowanych substancji, możliwego zakresu kontaktu z chemikaliami oraz organizacji stanowiska. Jeżeli zagrożenie dotyczy przede wszystkim oczu, rozwiązaniem może być oczomyjka. Gdy istnieje możliwość oblania większej powierzchni ciała, potrzebny może być natrysk bezpieczeństwa lub urządzenie łączone.
Przy planowaniu zabezpieczenia warto uwzględnić:
-
rodzaj i właściwości stosowanych substancji,
-
możliwy sposób kontaktu z pracownikiem,
-
lokalizację stanowiska zagrożonego,
-
liczbę osób narażonych,
-
dostępność instalacji wodnej,
-
możliwość szybkiego dotarcia do urządzenia.
Istotne jest również takie rozmieszczenie urządzeń, aby na drodze do oczomyjki lub natrysku nie znajdowały się przeszkody utrudniające szybkie rozpoczęcie płukania.
Jak używać oczomyjek i natrysków bezpieczeństwa?
Po bezpośrednim kontakcie skóry lub oczu z niebezpieczną substancją płukanie należy rozpocząć możliwie szybko. Oczomyjka lub natrysk powinny umożliwiać ciągłe płukanie przez co najmniej 15 minut, a zastosowana woda powinna mieć temperaturę pozwalającą bezpiecznie prowadzić tę czynność przez wymagany czas.
W przypadku płukania oczu należy utrzymywać powieki otwarte, aby woda mogła docierać do powierzchni oka i miejsc znajdujących się pod powiekami. Przepływ powinien być odpowiednio dobrany, aby skutecznie usuwać zanieczyszczenie bez powodowania dodatkowego urazu.
Natrysk bezpieczeństwa lub oczomyjka służą do udzielenia pierwszej pomocy bezpośrednio po zdarzeniu. Po kontakcie z niebezpieczną substancją należy również zapewnić poszkodowanemu dalszą pomoc medyczną odpowiednią do rodzaju narażenia.
Kiedy warto zastosować oczomyjkę przenośną?
Oczomyjka przenośna sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie pracownicy wykonują zadania w różnych miejscach albo nie ma możliwości doprowadzenia stałej instalacji wodnej. Może być stosowana również jako rozwiązanie umożliwiające szybkie rozpoczęcie płukania bezpośrednio w miejscu wykonywania pracy.
Przy wyborze urządzenia przenośnego należy uwzględnić przewidywany czas płukania, sposób uzupełniania lub wymiany medium oraz warunki, w których urządzenie będzie przechowywane i użytkowane.
Kiedy warto zastosować urządzenie łączone?
Urządzenie łączone integruje oczomyjkę i natrysk bezpieczeństwa, dlatego sprawdza się w miejscach, w których istnieje ryzyko kontaktu niebezpiecznej substancji zarówno z oczami, jak i z większą powierzchnią ciała.
Takie rozwiązanie pozwala stworzyć jeden punkt awaryjny przeznaczony do różnych scenariuszy narażenia. Przy jego doborze należy jednak upewnić się, że instalacja zapewnia parametry potrzebne do prawidłowego działania obu elementów urządzenia.
Najczęściej zadawane pytania
Do czego służy oczomyjka?
Oczomyjka służy do szybkiego rozpoczęcia płukania oczu po kontakcie z niebezpieczną substancją. Jej konstrukcja powinna umożliwiać wygodne i skuteczne płukanie bezpośrednio po zdarzeniu.
Kiedy potrzebny jest natrysk bezpieczeństwa?
Natrysk stosuje się tam, gdzie istnieje ryzyko oblania chemikaliami większej powierzchni ciała lub odzieży pracownika. Pozwala rozpocząć intensywne płukanie bezpośrednio po zdarzeniu.
Czym różni się oczomyjka stacjonarna od przenośnej?
Oczomyjka stacjonarna jest montowana w określonym miejscu i najczęściej podłączona do instalacji. Model przenośny może być stosowany tam, gdzie nie ma dostępu do stałego punktu wodnego lub miejsce pracy się zmienia.
Kiedy warto wybrać urządzenie łączone?
Urządzenie łączone sprawdzi się tam, gdzie istnieje ryzyko kontaktu substancji zarówno z oczami, jak i z większą powierzchnią ciała. Łączy funkcję oczomyjki i natrysku bezpieczeństwa w jednym stanowisku.
Jak długo należy płukać oczy lub skórę po kontakcie z chemikaliami?
Urządzenie powinno umożliwiać prowadzenie płukania przez co najmniej 15 minut. Dalsze postępowanie powinno uwzględniać rodzaj substancji i potrzebę uzyskania pomocy medycznej.
Czy oczomyjkę należy montować bezpośrednio przy stanowisku pracy?
Powinna znajdować się możliwie blisko obszaru zagrożenia i być łatwo dostępna. Droga do urządzenia nie powinna być zastawiona ani prowadzić przez przeszkody utrudniające szybkie rozpoczęcie płukania.
Zapraszam do kontaktu z naszym zespołem
Beata Tymińska
Managing Director
kom. +48 728 82 38 73
beata@topserw.pl
Profil ekspercki LinkedIn: Beata Tymińska
